Η Εθνική Λυρική Σκηνή έρχεται στα Ανώγεια.

«Χωρίς μουσική, η ζωή θα ήταν ένα λάθος» για τον Νίτσε και ο τόπος μας στην Άνωγη του Ψηλορείτη έχει ένα συστατικό στοιχείο είναι η μουσικότητα και ο ρυθμός να ζει και να εξελίσσεται .

Με μια ιδιαίτερα σειρά πολιτιστικών εκδηλώσεων, τα Ανώγεια ετοιμάζονται να υποδεχθούν τον Μάιο του 2026 την Εθνική Λυρική Σκηνή, στο πλαίσιο στην Κρήτη μέσα από το πρόγραμμα «Η ΕΛΣ ταξιδεύει στην Ελλάδα».

Ο κορυφαίος καλλιτεχνικός θεσμός της χώρας συνεχίζει τη δυναμική παρουσία της στην ελληνική περιφέρεια και φέρνει στα Ανώγεια οκτώ ξεχωριστές παραστάσεις και δράσεις με ελεύθερη είσοδο για το κοινό, προσφέροντας στο κοινό μια μοναδική ευκαιρία επαφής με τη μουσική, το θέατρο και τη λυρική τέχνη.

Συνολικά, η περιοδεία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στην Κρήτη περιλαμβάνει 56 εκδηλώσεις σε 29 διαφορετικούς χώρους, σε έξι δήμους του νησιού: Χανιά, Ρέθυμνο, Ανώγεια, Ηράκλειο, Σητεία και Ιεράπετρα.

Στα Ανώγεια, το πρόγραμμα αποκτά ξεχωριστό χαρακτήρα, καθώς συναντά έναν τόπο με βαθιά μουσική παράδοση, ιστορία και ισχυρό πολιτιστικό αποτύπωμα. Το κοινό θα απολαύσει συναυλίες, παραστάσεις για παιδιά, μουσικοθεατρικές παραγωγές, αφιερώματα στην κρητική μουσική, αλλά και προβολή ντοκιμαντέρ.

Το πρόγραμμα «Η ΕΛΣ ταξιδεύει στην Ελλάδα», υλοποιείται με τη στήριξη της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) για την ενίσχυση της καλλιτεχνικής εξωστρέφειας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

Χαρακτηριστικά παραθέτουμε τα λόγια του Καλλιτεχνικού Διευθυντή της ΕΛΣ κ. Γιώργου Κουμεντάκη, ο οποίος μεταξύ άλλων αναφέρει:

«Η μεγάλη περιοδεία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στην Κρήτη φέρει το ειδικό βάρος μιας εσωτερικής επιστροφής στις αρχές και τις αξίες της κρητικής γης.Για το πρόγραμμα των 56 ξεχωριστών εκδηλώσεων που θα παρουσιάσουμε μέσα στον Μάιο, σε 29 διαφορετικούς χώρους σε Χανιά, Ρέθυμνο, Ανώγεια, Ηράκλειο, Σητεία, Ιεράπετρα, επιχειρούμε ένα αμάλγαμα της λυρικής τέχνης με τη μουσική που γέννησε η Κρήτη.Από τον Μίκη Θεοδωράκη και τους λυράρηδες, από τα βυζαντινά τραγούδια και τα αποσπάσματα από όπερες έως τις παραστάσεις μουσικού θεάτρου για παιδιά, τον οπερατικό μας Καραγκιόζη, την οπερέτα, αλλά και το ντοκιμαντέρ για τη Μαρία Κάλλας, η παρουσία της ΕΛΣ στην Κρήτη στοχεύει να παρουσιάσει την τέχνη της μουσικής σε κάθε μορφή της, χωρίς όρια και χωρίς στερεότυπα.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, για την ενθάρρυνση και την αποφασιστική του στήριξη στο πρόγραμμα των περιοδειών μας.Ευχαριστώ θερμά την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη για τη συνδρομή και τη στήριξή της προς κάθε νέο σχέδιο που υλοποιεί η ΕΛΣ, αλλά και τον Περιφερειάρχη, τους Δημάρχους και όλους τους φορείς της Κρήτης που μας προσκάλεσαν και που έχουν αγκαλιάσει τόσο θερμά τον Οργανισμό μας.Θερμές ευχαριστίες και στην CrediaBank και την ANEK Lines για τη στήριξη του προγράμματος αυτού».

Όλες οι εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν με ελεύθερη είσοδο για το κοινό και θα είναι χαρά μας οι άνρθωποι και οι επισκέπτες του νησιού να ανταποκριθούν σε αυτό το ανοιχτο κάλεσμα της μουσικής.

Αναλυτικά το πρόγραμμα:

Πολλά εν θέλω να σου πω…

Ο Ζαχαρίας Καρούνης και μια ομάδα τεσσάρων μουσικών επιλέγουν τραγούδια από τον κώδικα του Ιστορικού & Παλαιογραφικού Αρχείου του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης, χειρόγραφο 37, και τα παρουσιάζουν στο κοινό για πρώτη φορά. Πρόκειται για συλλογή τραγουδιών του 19ου αι, των οποίων οι μελωδίες αποτυπώνονται στην αναλυτική βυζαντινή σημειογραφία, πάνω σε στίχους που αποπνέουν ρομαντισμό. Το κύριο θέμα των τραγουδιών είναι η αγάπη και κυρίως ο ανεκπλήρωτος έρωτας.

Επιλογή τραγουδιών: Γεράσιμος Παπαδόπουλος, Ζαχαρίας Καρούνης

Μεταφορά από τη βυζαντινή στην ευρωπαϊκή σημειογραφία: Γεράσιμος Παπαδόπουλος

Ερμηνεύει ο Ζαχαρίας Καρούνης

Moυσικό σύνολο:
Γεράσιμος Παπαδόπουλος ούτι
Στέλλα Βαλάση σαντούρι
Διονύσης Θεοδόσης κλαρίνο, καβάλ, φλογέρες
Στρατής Σκουρκέας κρουστά

Ο Καραγκιόζης Ριγολέττος

Ο πιο διάσημος και αγαπημένος καμπούρης γελωτοποιός του θεάτρου σκιών, ο Καραγκιόζης, καλείται να φέρει εις πέρας μια... λυρική αποστολή: να ερμηνεύσει τον πιο διάσημο καμπούρη της όπερας, τον Ριγολέττο! Στη νέα παραγωγή όπερας σκιών Ο Καραγκιόζης Ριγολέττος, σε κείμενο του πολυπράγμονα κωμικού, σκηνοθέτη και λιμπρετίστα Δημήτρη Δημόπουλου και του έμπειρου καραγκιοζοπαίχτη Αλέξανδρου Μελισσηνού, ο Καραγκιόζης βρίσκεται από το πουθενά να είναι πρωταγωνιστής του Ριγολέττου στο λυρικό θέατρο που ιδρύει η Βεζυροπούλα στο σαράι, μαθαίνοντας με χιούμορ και αφοπλιστική αθωότητα όλα όσα απαιτούνται για να ανέβει μια όπερα.

Η παράσταση συνδυάζει το παραδοσιακό θέατρο σκιών με αποσπάσματα από την αριστουργηματική όπερα Ριγολέττος του Τζουζέππε Βέρντι ερμηνευμένα στα ελληνικά από τρεις λυρικούς τραγουδιστές– και με χιουμοριστικό τρόπο ξεδιπλώνει όλο το παρασκήνιο ενός λυρικού θεάτρου, σκορπίζοντας γνώση και άφθονο γέλιο… αλλιώς!

Μουσική: Τζουζέππε Βέρντι

Πρωτότυπο λιμπρέτο: Φραντσέσκο Μαρία Πιάβε

Μουσική προσαρμογή: Λίνα Ζάχαρη

Κείμενο: Δημήτρης Δημόπουλος, Αλέξανδρος Μελισσηνός

Μετάφραση στίχων: Δημήτρης Δημόπουλος

Ερμηνεύουν: Μάνος Κοκκώνης, Γιάννης Σελητσανιώτης, Δήμητρα Κωτίδου

Καραγκιοζοπαίχτης: Αλέξανδρος Μελισσηνός

Βοηθός Καραγκιοζοπαίχτη: Μαρίνα Χρίστη

Πιάνο: Κοσμάς Κώτσιας

Σιωπή ο βασιλιάς ακούει

Εμπνευσμένο από το παραμύθι του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν Τα καινούρια ρούχα του βασιλιά, το έργο Σιωπή, ο βασιλιάς ακούει αποτελεί μια ιδεώδη εισαγωγή στον υπέροχο κόσμο της μουσικής για παιδιά κάθε ηλικίας.

Στο έργο συγχωνεύονται αξεδιάλυτα το μουσικό με το θεατρικό στοιχείο, και στελεχώνεται με μια εξαιρετική διανομή λαμπερών λυρικών ερμηνευτών και τη συμμετοχή μουσικού συνόλου.

Η θεματολογία, οι διασκεδαστικές ερμηνείες και η εξαιρετικά άμεση μουσική γραφή κάνουν τις βασικές έννοιες της μουσικής να μεταδίδονται απευθείας ακόμη και στο αμύητο κοινό, σαν παιχνίδι.

Λιμπρέτο: Θωμάς Μοσχόπουλος (σε συνεργασία με τον συνθέτη)

Σκηνοθεσία: Θοδωρής Αμπαζής

Σκηνικό, κοστούμια: Κέννυ ΜακΛέλλαν

Ερμηνεύουν: Βάσια Ζαχαροπούλου, Νίκος Στεφάνου, Χάρης Ανδριανός

Μουσικό σύνολο:

τσέλο Σοφία Ευκλείδου

πιάνο Χρήστος Σακελλαρίδης

κλαρινέτο Ηλίας Σκορδίλης

100 χρόνια Μίκης Θεοδωράκης

Το πρόγραμμα της συναυλίας περιλαμβάνει στιγμιότυπα από την τεσσαρακονταετή πορεία του Μίκη Θεοδωράκη στο τραγούδι, αλλά επίσης στο θέατρο και τον κινηματογράφο, που αποκαλύπτουν ένα άλλο πρόσωπο του μεγάλου συνθέτη: λυρικότερο, εσωστρεφέστερο και ευαίσθητο, πέρα από το στερεότυπο του ρωμαλέου «θεοδωρακισμού».

Μουσική επιμέλεια, ενορχήστρωση: Γιάννης Μπελώνης

Ερμηνεύουν ο Παντελής Θαλασσινός και η Νίκη Γρανά

Συμμετέχει δεκαμελές μουσικό σύνολο

μαέστρος Σταθής Σούλης (δεν ανήκει στην ορχήστρα ΕΛΣ)

φλάουτο Θεόδωρος Μαυρομμάτης

όμποε Ντιμίτρι Σαφαριάν-Σιμονένκο

κόρνο Χρήστος Καλούδης

βιολί Κώστας Παναγιωτίδης

βιόλα Πάτρικ Έβανς

βιολοντσέλο Νικόλας Καβάκος

κοντραμπάσο Βασίλης Παπαβασιλείου

πιάνο Γιάννης Μπελώνης

κιθάρα Αλέξανδρος Παντελιάς

κρουστά Μαρίνος Τρανουδάκης

Ροδινός

μουσικοθεατρική παράσταση – ντοκουμέντο,

με αποσπάσματα από τη ζωή του Ανδρέα Ροδινού.

Λέει ο μύθος,

λέει ο θρύλος,

λέει κι η παράδοση, λένε οι άνθρωποι - ο κόσμος πάντα λέει.

Ο Ανδρέας Ροδινός άφησε το δικό του ξεχωριστό αποτύπωμα στην κρητική μουσική. Μέσα από την αφήγηση, τη ζωντανή μουσική, τη λύρα και θεατρικές σκηνές, το κοινό ταξιδεύει στη διαδρομή ενός ανθρώπου που αφιέρωσε τη ζωή του στη λύρα και στη διατήρηση της μουσικής παράδοσης.

Η παράσταση αναδεικνύει σημαντικές στιγμές της πορείας του, τις εμπειρίες, τις δυσκολίες και το πάθος που χαρακτήριζε τη σχέση του με τη λύρα. Πρόκειται για μια καλλιτεχνική πρόταση που συνδυάζει μουσική, θέατρο και ντοκουμέντα - στοιχεία από τη ζωή σε ένα θεατρικό κείμενο, αποτίοντας φόρο τιμής στην πολιτιστική κληρονομιά και στη βαθιά επιρροή που άσκησε ο Ανδρέας Ρόδινος στη μουσική παράδοση

Λέει πως δεν υπήρξε άλλο χέρι, να χάραζε τη λύρα, να μυρίζει καλοκαίρι. Πως τριγυρνούσε στα χωριά μαζεύοντας σκοπούς: της στράτας νανουρίσματα, μοιρολόγια και καημούς, λύπες και χαρές, βεντέτες για έρωτες. Τους έδινε πνοή.

Λέει πως δεν φοβόταν τα μεσάνυχτα να σταθεί στο σταυροδρόμι, να μπει με τη λύρα του στον κύκλο τον χαραγμένο, με μαχαίρι από μαύρη λαβή, να παίξει για να πάρει το χάρισμα, από όντα νυχτόβια.

Λέει πως για μια γυναίκα με γαλάζια μάτια και ξανθά μαλλιά, που μετρούσε χρόνους παραπάνω, μπήκε ο θάνατος μέσα του και άρχισε να τον μαραζώνει.

Λέει πως τελείωσε τη ζωή του ανάμεσα στα δέντρα στο βουνό και οι νότες, πικρές, ταξίδευαν στο άγιο πέλαγος, όμοιες με προσευχή. Οι δοξαριές του, γεμάτες πόνο και παράπονο, αντηχούσαν από τα σκοτάδια μέχρι το Ρέθεμνος: λέει πως το όνομά του ήταν ΡΟΔΙΝΟΣ».

Σκηνοθεσία – Έρευνα – Κείμενο : Γιάννης Μπλέτας.

Ενδυματολογική επιμέλεια: Μαρία Βιβιλάκη - Muses Crete.

Ειδικός μουσικός σύμβουλος: Ζαχαρίας Σπυριδάκης.

Συμμετέχουν: Σήφης Καυκαλάς, Γιάννης Δουλγεράκης, Γιώργος Μαριδάκης, Νικηφόρος Περικλάκης, Γιάννης Τρουλλινός, Nικόλας Τρουλλινός, Γιάννης Χαλκιαδάκης

Το σταυροδρόμι του κόσμου

Alcedo Folk Group

Κρήτη: Ένα απίθανο σταυροδρόμι ιστορίας και πολιτισμών...

Alcedo folk band: Μία μουσική ομάδα με επιρροές ποικίλες και παλέτα πολύχρωμη...

Κόσμε χρυσέ: Μια μουσική παράσταση με τραγούδια από την Κρήτη και από τόπους κοντινούς

σε αυτήν, Ανατολή και Δύση, που άφησαν το καθρέφτισμά τους στο νησί...

Έλληνες, Ρωμαίοι, Βυζαντινοί, Άραβες, Βενετοί, Οθωμανοί κ.α. άφησαν το δικό τους αποτύπωμα

στην Κρήτη, με αποτέλεσμα ένα μωσαϊκό τεχνών και ιδεών.

Η βασική ιδέα της παράστασης «Κόσμε Χρυσέ» είναι να «ζωγραφίσει» την πολυπολιτισμικότητα

της Κρήτης μέσα από διαφορετικές μουσικές, τραγούδια και χορούς φωτίζοντας έτσι με

φαντασία τις επιρροές της.

τραγούδι, βιολί, τζουράς: Μαρία Μιχαλάκα

φλάουτο, φλογέρες: Στέφανος Χατζηαναγνώστου

κιθάρα, τραγούδι: Θεοδώρα Αθανασίου

φαγκότο, φυσαρμόνικα: Δημήτρης Κουφαλάκος

τούμπα: Μενέλαος Μωραΐτης

κρουστά, βιολί, μαντολίνο, κιθάρα, τραγούδι: Κώστας Κωνσταντάτος

Ενορχηστρώσεις-διασκευές: Alcedo folk band

Ασίκικο Πουλάκη

Μίκης Θεοδωράκης

Ανάμεσα στις πιο ενδιαφέρουσες και ασυνήθιστες συνθέσεις του ανεξάντλητου έργου του Μίκη Θεοδωράκη, ο κύκλος τραγουδιών με τον παράξενο τίτλο Ασίκικο Πουλάκη προέκυψε χάρη στην πρωτοβουλία και τη γόνιμη συνεργασία μιας ομάδας καλλιτεχνών που περιλάμβανε τον ενορχηστρωτή Γιάννη Σπάθα (εμβληματικό κιθαρίστα του θρυλικού, αγγλόφωνου συγκροτήματος της δεκαετίας του ’70 Socrates Drank the Conium), τον τραγουδιστή Βασίλη Λέκκα και τον ποιητή Μιχάλη Γκανά, στους οποίους ο Θεοδωράκης εμπιστεύτηκε την πρώτη δισκογραφική κυκλοφορία του έργου το 1996.

Στον κύκλο Ασίκικο Πουλάκη κορυφώνεται ο, πολυετής όσο και υπόγειος, πειραματισμός του εβδομηντάχρονου, τότε, Θεοδωράκη με τους μελωδικούς δρόμους και τους ασύμμετρους ρυθμούς της μικρασιατικής παράδοσης.

Στίχοι: Μιχάλης Γκανάς

Ενορχήστρωση, προσαρμογή, σαντούρι: Ανδρέας Κατσιγιάννης

Ερμηνεύει ο Γιάννης Διονυσίου

Συμμετέχει το εννιαμελές μουσικό σύνολο Εστουδιαντίνα